TEHİR-İ İCRA
İlamlı İcranın Durdurulması: Tehiri İcra Mekanizması ve Hukuki Süreç Rehberi
Türk İcra Hukuku sisteminde kural olarak, bir mahkeme ilamının icraya konulabilmesi için kesinleşmiş olması aranmaz. Ancak henüz üst derece mahkemesinin denetiminden geçmemiş bir kararın infaz edilmesi, telafisi imkânsız hak kayıplarına kapı aralayabilir. İşte bu noktada kanun koyucu, alacaklının takibe devam etme hakkı ile borçlunun hukuki güvenliği arasındaki hassas dengeyi “Tehiri İcra” (İcranın Geri Bırakılması) müessesesi ile tesis etmiştir.
- Tehiri İcra Nedir ve Hangi Kararları Kapsar?
Tehiri icra, İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesinde düzenlenen ve üst mahkeme incelemesi sonuçlanıncaya kadar icra işlemlerini donduran yargısal bir koruma kalkanıdır.
Bu mekanizma, yalnızca kesinleşmeden icrası kabil olan kararlar için işletilebilir. Özellikle şu kararlar bakımından hayati önem taşır:
• Para alacağına ilişkin eda hükümleri,
• Taşınmaz tahliyesi ve teslimine dair ilamlar,
• Nihai kararın infaz kabiliyetini haiz olduğu diğer durumlar.
Borçlunun bu haktan yararlanabilmesi için kararı istinaf veya temyiz etmiş olması ve yasanın öngördüğü teminatı dosyaya sunması şarttır. - Adım Adım İcranın Geri Bırakılması Süreci
Süreç, alacaklının icra emrini tebliğe çıkarmasıyla başlar. Borçlu, bu baskıyı göğüslemek ve takibi durdurmak için şu prosedürü izlemelidir:
2.1. Derkenar Talebi: İlk Kritik Eşik
Borçlu, kararı veren mahkemeye başvurarak, ilamın usulüne uygun şekilde ve süresinde kanun yoluna (istinaf/temyiz) taşındığını tevsik eden “derkenar” belgesini almalıdır. Bu belge, sürecin resmi başlangıç fişeğidir.
2.2. Teminatın Sunulması ve Kapsamı
Sadece kanun yoluna başvurmak takibi durdurmaz. Borçlu; asıl alacak, fer’ileri ve en az üç aylık muhtemel faizi karşılayacak miktarda teminatı (nakit veya banka teminat mektubu) icra dairesine depo etmelidir.
2.3. Mehil Vesikası: Geçici Nefes Alanı
Teminatın kabulüyle birlikte icra müdürlüğü, borçluya İcra Hukuk Mahkemesi’nden asıl “Geri Bırakma Kararını getirmesi için genellikle 90 günlük bir mühlet verir. Bu belgeye “mehil vesikası” denir. Mehil vesikası süresince:
• Takip işlemleri durur.
• Yeni haciz ihbarnameleri gönderilemez veya fiili haciz yapılamaz.
• Ancak unutulmamalıdır ki; mehil vesikası nihai bir durdurma değil, mahkemeye ulaşmak için verilen bir “geçiş kartıdır’’. - İcra Hukuk Mahkemesi’nin Rolü
7343 sayılı Kanun ile getirilen köklü değişiklik neticesinde, tehiri icra kararı verme yetkisi artık Bölge Adliye Mahkemeleri veya Yargıtay’dan alınarak, takibin yapıldığı yer İcra Hukuk Mahkemesi’ne verilmiştir.
Borçlu, mehil vesikası süresi içinde bu mahkemeye başvurarak ilamlı icranın durdurulmasına dair kararını almalıdır. Mahkeme, usulü şartların (derkenar, teminat, süreler) tam olduğunu saptadığında takibin durdurulmasına hükmeder. - Sürecin Hukuki Sonuçları ve Hacizlerin Durumu
Hacizler kalkar mı?
Hayır. Tehiri icra kararı, takibi olduğu yerde “dondurur”. Daha önce konulmuş olan hacizler baki kalır ancak bu malların satışı yapılamaz. Borçlu, hacizlerin tamamen kaldırılmasını istiyorsa ayrıca bir hukuki talep ve gerekçe sunmalıdır.
Tahliye işlemlerinde etkisi:
Tahliye ilamlarında tehiri icra kararı alınması, borçlunun taşınmazdan cebren çıkarılmasını engeller. Karar gelmediği takdirde, üst mahkeme sonucu beklenmeksizin tahliye gerçekleştirilir.
Karar ne zaman sona erer?
Bu bir geçici korumadır. Üst mahkeme (İstinaf veya Yargıtay) kararı onarsa, tehiri icra kendiliğinden hükümsüz kalır ve alacaklı teminatı paraya çevirerek alacağına kavuşur. Karar bozulursa, takibin hukuki zemini sarsılacağından süreç borçlu lehine yeni bir evreye girer.
Özetle: Tehiri icra, borçlu için bir lütuf değil, usulüne uygun kullanılması gereken teknik bir haktır. Hatalı bir adım veya eksik bir belge, geri dönüşü olmayan tahsilat ve tahliye işlemlerine sebebiyet verebilir.
- Tehiri İcra Talepli İstinaf Derkenar Talebi Şablonu
[Makam Adı] 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: 202…/…. Esas – 202…/…. Karar
DAVALI: [Davalı İsim/Unvan]
VEKİLİ: Av. [Avukat İsim]
DAVACI: [Davacı İsim/Unvan]
VEKİLİ: Av. [Karşı Taraf Vekili İsim]
KONU: İstinaf başvurumuz nedeniyle mehil vesikası alınabilmesi amacıyla icra dosyasına derkenar gönderilmesi talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
- Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen dosyasına ilişkin gerekçeli karar, davacı tarafça icra takibine konu edilmiştir.
- Ancak tarafımızca söz konusu karara karşı, süresi içerisinde tehiri icra talepli istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, istinaf başvurusuna ilişkin harç ve giderler eksiksiz şekilde yatırılmıştır.
- İstinaf incelemesi kapsamında tehiri icra kararı temin edilinceye kadar, icra müdürlüğünden mehil vesikası alınabilmesi için; istinaf başvurusunda bulunulduğunu gösterir derkenarın, [İlgili İcra Dairesi Adı]’nın 202…/…. Esas sayılı dosyasına UYAP sistemi üzerinden gönderilmesine ihtiyaç bulunmaktadır.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Tehir-i icra talepli istinaf başvurumuzu gösterir derkenarın ilgili icra takip dosyasına gönderilmesine karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Davalı Vekili
Av. [İsim]
- Mehil Vesikasına Esas Kapak Hesabı Talebi Şablonu
[Makam Adı] İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
DOSYA NO: [İlgili İcra Dairesi] 202…/…. Esas
BORÇLU: [Borçlu İsim/Unvan]
VEKİLİ: Av. [Avukat İsim]
ALACAKLI: [Alacaklı İsim/Unvan]
VEKİLİ: Av. [Karşı Taraf Vekili İsim]
KONU: Mehil vesikasına esas olmak üzere kapak hesabı yapılması talebidir.
TALEP: Yukarıda esas numarası verilen icra takip dosyasında mehil vesikasına esas olmak üzere dosya kapak hesabının yapılarak UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklenmesine karar verilmesini vekaleten talep ederim.
[Tarih]
Borçlu Vekili
Av. [İsim]
MEHİL VESİKASI TALEP DİLEKÇESİ
[İlgili Yer] İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
DOSYA NO: 202…/…. Esas
BORÇLU: [Borçlu İsim/Unvan]
VEKİLİ: Av. [Avukat İsim]
ALACAKLI: [Alacaklı İsim/Unvan]
VEKİLİ: Av. [Karşı Taraf Vekili İsim]
KONU: İİK m. 36 uyarınca İcra Hukuk Mahkemesi’nden tehiri icra kararı getirebilmek
Üzere tarafımıza mehil vesikası verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
- Müdürlüğünüzün yukarıda esas numarası belirtilen dosyasında takibe dayanak yapılan [Mahkeme Adı]’nın 202…/…. Esas, 202…/…. Karar sayılı ilamı, tarafımızca tehiri icra talepli olarak istinaf/temyiz edilmiştir.
- İstinaf/Temyiz yoluna başvurulduğuna dair derkenar dosyaya sunulmuş (veya UYAP üzerinden gönderilmiş) olup, ilama konu borcun tamamını karşılayan teminat (nakit/teminat mektubu) müdürlüğünüz dosyasına depo edilmiştir.
- 7418 sayılı Kanun ile İİK m. 36’da yapılan değişiklik uyarınca; tehiri icra kararı verme yetkisi takibin yapıldığı yer İcra Hukuk Mahkemesi’ne aittir. Söz konusu mahkemeden tehiri icra kararı alabilmek için öncelikle tarafımıza bir mehil vesikası verilmesi gerekmektedir.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, İcra Hukuk Mahkemesi’nden tehiri icra kararı getirmek üzere tarafımıza İİK m. 36 uyarınca uygun bir mehil verilmesini ve mehil vesikasının düzenlenerek tarafımıza verilmesini vekaleten saygıyla talep ederiz.
[Tarih]
Borçlu Vekili Av. [İsim]
Süreç Hatırlatması:
Bu dilekçe ile mehil vesikasını aldıktan sonra;
• Yetkili Mahkeme: Takibin yapıldığı yer İcra Hukuk Mahkemesi.
• Dava Türü: “Tehiri İcra Kararı Verilmesi Talebi” (Değişik iş dosyası üzerinden sonuçlanmaktadır).
• Gerekli Evrak: İcra müdürlüğünden aldığınız bu yeni mehil vesikasını mahkemeye sunarak “İcra Takibinin Durdurulması” kararı talep etmeniz gerekecektir.